Alles over de reuzeninktvis

Na alle B-films over dit soort monsters vallen de bewegende plaatjes een beetje tegen, maar eindelijk is voor het eerst in de geschiedenis een levende reuzenpijlinktvis gefilmd. De harde feiten over deze ontdekking staan in een artikel dat de Japanse onderzoekers hebben geplaatst bij de The Proceedings of the Royal Society (dit is de pdf versie). Clive Thompson van het blog collision detection volgt al jaren sightings van reuzeninktvissen. Voor de liefhebbers is dit zijn verzameling met cefalopod-posts. De foto is trouwens uit een of andere film.

Jared diamond tv-serie

De amerikaanse Public Broadcasting Service heeft Jared Diamond's boek zwaarden, paarden en ziektekiemen, bewerkt tot een tv-serie. Op de bijbehorende prachtige website kun je meer informatie vinden over het boek en de serie. In zijn boek onderzoekt hij de verschillen in ontwikkeling van delen van de wereld. bv Waarom hebben de Europeanen in vorige eeuwen de wereld kunnen veroveren en niet de Chinezen of de Inca's? Dat is volgens hem te wijten aan geografische, klimatologische en bacteriologische factoren. Als je niet wilt wachten op de Nederlandse omroepen dan is uit het uitzendschema af te leiden wanneer je de afleveringen ongeveer op het web kunt verwachten. Ik hebt dit boek nog niet gelezen. Wel een soortgelijk boek: Het menselijk web van vader en zoon Macneill. Volgens hun is de evolutie van de menselijke beschaving vooral te verklaren door netwerken van uitwisseling van kennis en goederen, die al in de vroegste geschiedenis van de mensheid zijn gevormd. Ook een ongelofelijk rijk boek.

intelligent design live op het web

Jammer dat het debat over Intelligent Design (ID) zo wordt vertroebeld door de veronderstelling dat ID per definitie een religieuze stroming is. ID-ers verwerpen niet op voorhand de darwinistische evolutieleer en zijn ook geen Bijbelpuristen die het Bijbelse scheppingsverhaal letterlijk nemen. Bovendien laten ze in het midden of de intelligent ontwerper een God is of een buitenaardse intelligentie. De 'thoughtleaders' van ID, Behe en Dembski, zijn hardcore wetenschappers, die op zijn minst interessante vraagtekens zetten bij de evolutietheorie. Het debat over ID is bijna live en uit de eerste hand te volgen op hun gezamenlijke weblog Intelligent Design the future en Dembski's weblog. Natuurlijk heeft ook de wikipedia een uitputtend overzicht van ID. Door het lezen van de voor- en tegenstanders van de ID-eeen, krijg je een gratis bijspijkercursus evolutieleer. Maar voor een beter begrip is het misschien toch verstandiger Darwin's Hofvijver van Tijs Goldschmidt te lezen.

3D rotstekeningen

Vorige week ben ik te druk geweest met andere dingetjes om mijn blog bij te werken. Ik heb onder meer - op uitnodiging van de jongens van Rabbit and Bear - deelgenomen aan Nextstage. Daar is een langgekoesterde wens in vervulling gegaan: een bezoekje aan de CAVE, de virtual reality omgeving van SARA. In de CAVE kregen we een demonstratie van een toepassing van Johnson & Johnson. Zij doen onderzoek aan het menselijk genoom. Informatie over genen en eiwitten ligt opgeslagen in een stuk of 30 databases, verspreid over de wereld. De informatie over relaties tussen bepaalde eiwitten en genen is complex en door de grote hoeveelheid, niet goed hanteerbaar. De samenhang van die gegevens wordt pas goed duidelijk als je dat grafisch en in 3D visualiseert. Echt een fantastische ervaring om in een virtueel datalandschap rond te lopen (zie de filmpjes). Als je dat vergelijkt met de eerste visualisaties in grotten van 10.000-en jaren geleden, dan zijn we - technologisch gezien - toch 'aardig' bezig.

Numenta, een nieuwe Hawkins startup

Ik schreef onlangs al dat Jeff Hawkins, oprichter van Palm(one), On Intelligence heeft geschreven, een boek waarin hij een nieuwe theorie uit de doeken doet over het functioneren van ons brein. De man praat blijkbaar geen stierenpoep want hij heeft Numenta opgericht om zijn theorie te bewijzen. De technologie van dit bedrijf, 'Hierarchical Temporal Memory' (hier een conferentie) genaamd is gratis voor onderzoekers en programmeurs, zolang het bij Numenta ook nog in ontwikkeling is. Wat kun je ermee? [quote]"The applications of this technology are broad and can be applied to solve problems in computer vision, artificial intelligence, robotics and machine learning."[/quote]

13 onverklaarbare waarnemingen.

Wat was de oorsprong van een 27 seconden durend signaal uit de ruimte, het zgn. Het WOW signaal? Ook duwt of trekt iets aan de pioneers 10 en 11 waardoor ze versnellen, maar niemand weet hoe dat kan. Newscientist heeft nog 11 andere waarnemingen die wetenschappers niet kunnen verklaren of die afwijken van gangbare theorieen. "Leuk lijstje, maar waarom deze 13?", vraagt een internetter zich waarschijnlijk af. Want Internet leeft van websites met waarnemingen waar niemand iets mee kan. Google heeft zelfs een hele directory met anomalieen, waaronder een Griekse computer uit de oudheid en Fermi's paradox over buitenaards leven. En dat zijn nog de meest serieuze bijdragen. Maar goed, ook serieuzere zaken als entanglement ontbreken in het rijtje.

Globaal bewustzijn

Het Global Consciousness Project van Princeton is een intrigerend onderzoek uit de academische wereld van de parapsychologie. Ook professor Dick Bierman, bijzonder hoogleraar in de Parapsychologie aan de Universiteit van Utrecht, werkt mee aan dit project. Het project onderzoekt het bestaan van een wereldbewustzijn. Uit laboratoriumexperimenten zou blijken dat mensen met hun geest 'random number generators' beinvloeden waardoor er patronen ontstaan. Momenteel staan in 41 landen 65 van deze generatoren (EGG's)die continu ons 'globale bewustzijn' moeten meten. Op deze pagina staan de resultaten, gecombineerd met belangrijke gebeurtenissen in de wereld. (via Minding the Planet) Dit artikel in Red Nova beschrijft de hypothese van het GCP dat er al patronen ontstaan voordat een wereldgebeurtenis zich heeft afgespeeld. Uit analyses zou blijken dat 9/11 al enkele uren van tevoren zichtbaar was in de patronen. De EGG's (en dus ons collectieve bewustzijn) zouden toekomstige gebeurtenissen aankondigen. Hier vind je deze analyses. Kritiek is er natuurlijk alom, vooral uit de hoek van skeptici: hier en hier op het skepp forum en hier.

Academische boekmarkeringen

Social bookmarking en RSS was al door de blogosfeer omarmd en nu heeft ook de academische wereld deze manieren van kennisdelen geadopteerd. Dit zijn 3 nieuwe diensten: [list] [*]CiteULike is een site voor academici om de gelezen wetenschappelijke artikelen te organiseren, te delen en op te slaan. De citaten worden automatisch geextraheerd en uiteraard heeft de site Tags. [*]Connotea is een referentiemanagementsysteem van Nature. Het werkt, net als furl en del.icio.us, met tags. Door referenties te delen en te vergelijken met andere connotea-mates, vindt je weer nieuwe leads. [*]arxiv.org heeft experimentele RSS-feeds per topic. [/list]

leven op mars

Carol Stoker en Larry Lemke van NASA's Ames Research Center, hebben bewijs gevonden dat er leven is op Mars, aldus een exclusief verhaal in Space.com. Dat leven zou zich bevinden in waterpoeltjes van grotten op Mars. Ze hebben geen direct bewijs, maar ze baseren zich op Methaan signaturen en andere tekenen van biologische activiteit die sterke overeenkomsten vertonen met levensvormen in de Tinto rivier in het zuidwesten van Spanje. Het water van de Tinto is zeer zuur. Desondanks bevat het organismen die onder deze extreme omstandigheden leven. Stoker en Lemke hebben hun resultaten op een besloten bijeenkomst bekendgemaakt. Hun bevindingen zouden in het Meinummer van Nature moeten verschijnen. Foto Credits: ESA/DLR/FU Berlin (G. Neukum)

Gamers leven langer

Uit de Volkskrant: [quote]"Een goed reactievermogen is van grote, mogelijk beslissende, invloed op hoe oud iemand kan worden. Met deze vondst zeggen de Schotse onderzoekers een sleutelfactor op het spoor te zijn die bepalend is voor het tijdstip van overlijden. Dit schrijven ze in het Amerikaanse tijdschrift Psychological Science, dat binnenkort verschijnt."[/quote] Uit het onderzoek, Video Games and The Elderly: [quote]"Playing video games was related to a significant improvement in the Sternberg reaction time task, and to a relative increase in self-reported well-being."[/quote]

top150 van groene landen

Experts van de universiteiten van Yale en Columbia hebben landen gescoord op milieuvriendelijkheid . Bovenaan staat Finland, helemaal onderaan staat Noord Korea. Nederland komt wereldwijd op de 41e plaats. Binnen de Europese Unie staan we op de 13e plaats. Op het Eurovisie songfestival doen we het wel eens slechter. Vooral op bevolkingsdichtheid scoort Nederland 'slecht'. We staan op de 2e plaats onder respectievelijk Japan en Duitsland. De samenvatting van het rapport is hier (pdf) te downloaden. De experts hebben de landen op 21 punten, zoals de uitstoot van broeikasgassen en de kwaliteit van het water, gescoord. De landenranglijsten per punt kun je hier downloaden.

Huygens en de vermiste data

Weblogs zijn leuk maar er gaat toch niets boven een degelijk journalistiek werkje met informatie uit de 1e hand. Nature vertelt wat mis is gegaan met de transmissie van de gegevens van de Huygensprobe. [quote]"The Channel A receiver was simply not turned on during the mission. "There's no mystery why it didn't turn on," says one scientist on the imaging team, who was upset by the loss. "The command was never sent to switch it on.""[/quote] Net als bij een echte ramp zijn er meerdere dingen mis gegaan. Er had ook een waarschuwing moeten afgaan als de switch niet aanstond. Ook dit is niet gesignaleerd of gebeurd. Govert Schilling had het in de volkskrant over een programmeerfoutje. De ESA zoekt nog verder uit wat hier precies is misgegaan. Ook gegevens van de metingen van de windsnelheid (het dopplerverschuivings experiment) zijn niet goed aangekomen. Deze data kan nog (gedeeltelijk) gereconstrueerd worden mbv een netwerk van radiotelescopen die de gegevens van Huygens rechtstreeks hebben opgevangen.

Titan special

Zo Sonde, dat de helft van die foto's van Huygens vanwege een blunder nooit is aangekomen. Ik wil graag weten waarom er geen data binnenkwam via Kanaal A, maar op de ESA site reppen ze er met geen woord over. Dit bericht in Google Groups geeft nog de meeste informatie. Mijn bij voorbaat kansloze speurtocht naar de waarheid leverde me in ieder geval inzicht op in de verschillende onderdelen van de Huygens. Dit ppt-overzicht van de Huygens probe, beschrijft de wetenschappelijke instrumenten, toont een schema van de subsystemen en noemt de verantwoordelijke consortiums. De Cassini-huygenswebsite van de NASA beschrijft de subsystemen van de Huygens. Fascinerend om te lezen dat de eerste ontwerpspecificaties van de Huygens-probe zijn opgesteld in 1991. Het jaar waarin Tim Berners-Lee voor het eerst zijn webbrowser demonsteert op een Next-computer. Genoeg geemmerd, wat ik eigen wilde schrijven is dat Nature een prachtige special heeft over Titan: Destination: Titan.

17e eeuwse wetenschap

Het Amboinsche Kruidboek is het 6-delige levenswerk van natuuronderzoeker Georg Everhard Rumphius (1627 - 1702), een Duitse botanicus werkzaam voor de VOC op Ambon. Dit 17e eeuwse boek, heeft een woelige geschiedenis achter de rug. Bij het manuscript gingen de tekeningen verloren door een brand. Nadat zijn zoon en een andere tekenaar alle tekeningen opnieuw gemaakt hadden, ging het boek tijdens de verscheping naar Nederland verloren. Een achtergehouden exemplaar bereikte later, alsnog, Amsterdam. De VOC vond echter dat het boek te veel gevoelige informatie bevatte. In 1742, 39 jaar na zijn dood, verscheen Het Amboinsche Kruidboek pas. En nu heeft Eric Buenz, de wetenschappelijk waarde van het boek herontdekt. Tijdens een discussie over etno-botanica - het speuren naar geneeskrachtige planten of grondstoffen waaruit pharmaceuten medicijnen kunnen synthetiseren - kreeg hij de inval om in oude boeken naar de geneeskrachtige beschrijvingen van planten te zoeken.

Het jaar van Einstein

Vanuit ons standpunt gezien, een eeuw geleden, legde ene Albert, mijn naamgenoot, de basis voor de moderne natuurkunde. In 1905, zijn wonderjaar, schreef Einstein 3 artikelen, over respectievelijk het foto-elektrisch effect, de Brownse beweging van moleculen en de Speciale Relativiteitstheorie, die onze (kijk op de) wereld radicaal zouden veranderen. Om dit te vieren heeft de VN '2005' uitgeroepen tot jaar van de Natuurkunde. Overal in de wereld worden activiteiten georganiseerd, ook in Nederland, zoals je kunt lezen op Natuurkunde.nl en World Year of the Physics 2005. Een paar uitgaanstips voor de geinteresseerde leek: [list] [*] Het programma in Groningen [*] Het toneelstuk 'Einstein, Picasso en de liefde' [*] De maandelijkse debatten in het science cafe in Nijmegen [/list] Daarnaast wordt op het internet een nieuw gedistribueerd rekenprogramma, a la seti@home, gelanceerd: Einstein@Home. Je kunt de niet gebruikte rekenkracht van je computer ter beschikking stellen om op jacht te gaan naar gravitatie golven. Einstein voorspelde, in zijn Algemene Relativiteits Theorie uit 1915, het bestaan van deze golven, maar ze zijn nog nooit direct waargenomen.

Homo floresiensis

Hobbits hebben echt bestaan. Op het Indonesische eiland Flores zijn 18.000 jaar oude skeletjes ontdekt van tot nu toe onbekende dwergmensen die niet groter waren dan een meter. Deze mensjes gebruikten gereedschapjes en 'joegen' op kleine olifantjes en reuzeratten. Nature heeft een special over deze Flores mensen. Natuurlijk hebben ook de BBC en National Geographic items over deze spectaculaire vondst. De mogelijkheid bestaat dat deze dwergmensen nog steeds leven of nog niet zo heel lang geleden zijn uitgestorven. Geoloog Gert van den Bergh, een van de opgravers, vertelt aan Noorderlicht dat onder de huidige eilandbewoners dorpsverhalen de ronde doen over encounters met aapachtige mensjes.

Een werkend compressie-wonder.

Over het spannende verhaal van Jan Sloot die zijn wondercompressieuitvinding mee het graf in nam, is veel geschreven. R-win.com heeft dit o.a. goed geblogd. Rolf Zaal had deze week in de automatiseringsgids een artikel over nog een andere opmerkelijke compressie-ontdekking van Nederlandse bodem, een algoritme gebaseerd op Kolmogorov-complexiteit. Met dit algoritme was binnen een uur bekend aan wel virus het SARS-virus verwant was. Biologen hebben hier maanden over gedaan. Het algoritme is zo generiek dat je het op verschillende terreinen kunt inzetten. Het voorbeeld dat de wereldpers haalde is een analyse of je muziekwerken van onbekende herkomst aan een bekende componist kunt toeschrijven. In dit linkje wordt ook de werking uitgelegd. De uitvinders, professor Vitanyi en zijn promovendus Rudi Cilibrasi hebben ook uitgezocht, aan de hand van verschillende vertalingen verklaring van de universele rechten van de mens, welke talen aan elkaar verwant zijn. Ook zien zij mogelijkheden op het gebied van commerciele datamining. Helaas is het artikel van Rolf Zaal alleen nog te lezen in de papieren versie van 17 september 2004. Daar staan nog meer voorbeelden. Het aardige is dat je, itt Jan Sloot's uitvinding, zelf kunt experimenteren met dit algoritme want het is opensource en hier te downloaden.

Xtreme Denker: Paul Davies

Het thema is bekend van de Matrix: "Leven we in een computer simulatie". Smh laat Paul Davies, professor aan het Australische Centrum voor Astrobiologie, aan het woord. Hij gelooft heilig dat ons universum niets meer is dan een grote simulatie. Je kunt tot deze conclusie komen door je af te vragen waarom ons universum zo bio-vriendelijk is. Dat heeft te maken met de fundamentele krachten in ons universum. Als de waarden van deze krachten een maar klein beetje zouden afwijken dan was leven, gebaseerd op koolstof, niet mogelijk geweest. Nick Bostrom, filosoof aan de Oxford Universiteit, heeft een hele website aan dit simulatie argument gewijd. (Dit was een oude nooit geposte post over Paul Davies. NAV de vorige post leek het me nu toepasselijk het alsnog te posten.)

Buiten?aards leven

Het seti-insituut schat in dat het nog 20 jaar duurt voordat we signalen zullen vinden van een buitenaardse beschaving. Deze week leek het, door een bericht in the New Scientist, dat ze al na 6 jaar zoeken een signaal hadden gevonden dat van aliens afkomstig zou kunnen zijn. (via Klaver). Maar via de seti@home-site maakte het Instituut bekend dat het verhaal in New Scientist zwaar overdreven is. Hoewel het een interessante kandidaat is, is de kans dat het van aliens afkomstig is, extreem klein. Volgens alweer New Scientist is er voor aliens een veel economischer manier om contact met ons te maken, nl via interstellaire flessenpost. Het is te vergelijkem met de beeldplaat die wij de Voyagers hebben meegegeven. Het wetenschapslog Noordelicht weblog meldt dat Paul Davies denkt dat die boodschap al als virus in prehistorische tijden is aangekomen en het DNA op aarde veranderd heeft. De boodschap zou verstopt zitten in Junk DNA, een algemene naam voor DNA waarvoor men nog functie heeft gevonden.

Hersenchips

Ik heb al wat verhalen geblogt over brein-computerinterfaces die voornamelijk afkomstig zijn van Amerikaanse onderzoekers. Sybe Rispens laat in zijn stuk in Trouw de experts op dit gebied, de onderzoekers van het Duitse Max Planck Instituut voor Biochemie, aan het woord over Hersenchips aan het woord. Het lukt volgens de onderzoekers al aardig om groepen cellen via een electrode te laten reageren, maar het aansturen van individuele cellen via een chip laat nog even op zich wachten.